سوله چیست؟
سوله یک سازه فلزی پیشساخته با دهانه بزرگ و ارتفاع زیاد است که معمولاً یکطبقه ساخته میشود و فضای داخلی آزاد و بدون ستون میانی دارد. اسکلت سوله از قابهای فولادی تشکیل میشود که در فاصلههای منظم کنار هم قرار میگیرند؛ روی این قابها پرلین و پوشش ورق نصب میشود. همین سادگی و سرعت ساخت، سوله را به رایجترین ساختمان صنعتی تبدیل کرده است.
در زبان روزمره «سوله یعنی چه؟» جوابش این است: سالن بزرگ فلزی. ولی از نظر فنی، فرق سوله با یک ساختمان فلزی معمولی در قابهای بزرگ یکطبقه است که بار سقف را بدون ستون میانی به فونداسیون میرسانند. اجزای این قابها را در مقاله اجزای سوله شرح دادهایم.
انواع سوله
انواع سوله را از دو زاویه دستهبندی میکنند: سیستم سازه و کاربری. انواع سوله فلزی از نظر سازه:
| نوع | سازه | کاربرد رایج |
|---|---|---|
| سوله تیرورق | ستون و رفتر از ورق جوشی با مقطع متغیر | کارخانه، انبار، سوله با جرثقیل |
| سوله خرپایی | رفتر مشبک مثلثی | دهانههای بزرگ بدون جرثقیل سنگین |
| سوله قوسی | قاب قوسی پیوسته | انبار، کشاورزی، سالن |
| سوله سبک و فوق سبک | پروفیل، قوطی یا لوله سبک | سولههای کوچک و کمبار |
| سوله فضایی (اسپیس فریم) | شبکه سهبعدی از لوله و گره | سقفهای خیلی بزرگ و نمایشی |
| سوله HSS | قاب از مقاطع توخالی (قوطی و لوله) | سازههای سبک و ظاهر تمیز |
| سوله بادی و چادری | غشای پارچهای با فشار هوا یا قاب کشسان | کاربری موقت و فصلی |
انتخاب بین تیرورق و خرپایی رایجترین تصمیم در سولههای صنعتی است؛ مقایسه کامل در تفاوت سوله خرپایی و تیرورق آمده است.
انواع سوله از نظر کاربری
- سوله صنعتی و کارخانه: دهانه بزرگ، اغلب با جرثقیل سقفی؛ جزئیات در سوله صنعتی.
- سوله انبار: بیشترین فضای آزاد برای قفسهبندی و دپو.
- سوله کشاورزی و دامداری: مرغداری، دامداری، انبار محصول؛ دهانه متوسط و ارتفاع کمتر.
- سوله ورزشی و چندمنظوره: دهانه خیلی بزرگ بدون ستون.
- سوله سردخانه و مواد غذایی: با پوشش عایق یا ساندویچ پانل.
سوله دو طبقه
بیشتر سولهها یکطبقهاند، ولی میشود داخل سوله یک طبقه نیمطبقه (بچهسوله) برای دفتر یا انبار سبک ساخت، یا کل سوله را دو طبقه طراحی کرد. سوله دو طبقه در واقع به اسکلت فلزی چندطبقه نزدیک میشود و ستونها و فونداسیونش برای بار طبقه دوم طراحی میشوند.
کاربرد سوله چیست؟
کاربرد سوله هر جایی است که فضای بزرگ، سریع و با هزینه کمتر از ساختمان بتنی لازم باشد: کارخانه و خط تولید، انبار و مرکز توزیع، کارگاه و تعمیرگاه، کشاورزی و دامداری، سالن ورزشی، نمایشگاه و پارکینگ. مزیت اصلی، ساخت قطعات در کارخانه و نصب سریع در محل است؛ یک سوله ۱۰۰۰ متری در رالکو حدود ۲ تا ۳ ماه پس از قرارداد تحویل میشود.
طراحی، ساخت در کارخانه سلفچگان و نصب در محل؛ از سولههای کوچک تا سوله ۱٬۰۰۰ تنی سروش موتور مبنا.
ساخت سولهسوله سازی چیست و چه مراحلی دارد؟
سوله سازی یعنی کل فرایند از طراحی تا تحویل سوله: تعیین ابعاد و کاربری، طراحی سازه و نقشه کارگاهی، ساخت قطعات در کارخانه، اجرای فونداسیون، حمل و نصب اسکلت و پوشش. در رالکو زمانبندی معمول یک سوله حدود ۱۰۰۰ متری این است:
| مرحله | زمان |
|---|---|
| طراحی و نقشه کارگاهی | ۵ تا ۱۰ روز |
| ساخت در کارخانه | ۶۰ تا ۷۰ روز |
| نصب در محل | ۱۰ تا ۲۰ روز |
| فونداسیون | همزمان با ساخت در کارخانه |
اجرای فونداسیون در مقاله فونداسیون سوله آمده است.
قرارداد و برنامه زمانبندی ساخت سوله
نمونه قرارداد پیمانکاری ساخت سوله باید دستکم این موارد را روشن کند؛ همین موارد مبنای برنامه زمانبندی و صورتوضعیتها هم هستند:
- وزن اسکلت و مشخصات متریال در پیوست فنی، بر اساس نقشه طراحی.
- دامنه کار: طراحی، ساخت، رنگ، حمل، نصب، پوشش و فونداسیون؛ کدام با پیمانکار است.
- برنامه زمانی هر مرحله و تاریخ تحویل.
- مراحل پرداخت و ارتباط آن با پیشرفت کار.
- کنترل کیفیت: بازرسی جوش، ضخامت رنگ و تحویل.
نمای سوله
نمای بیرونی سوله معمولاً با همان ورق سقف (ساده یا رنگی) پوشانده میشود. در نمای سوله مدرن، جبهه اصلی یا بخش اداری با شیشه، کامپوزیت یا دیوار بنایی متمایز میشود و ورق رنگی بقیه نما را میپوشاند. انواع ورق و پوشش در پوشش سقف سوله آمده است.
عکس سوله در حال ساخت


پرسشهای رایج
سوله چیست؟
سازه فلزی پیشساخته با دهانه بزرگ و ارتفاع زیاد، معمولاً یکطبقه و بدون ستون میانی، که از قابهای فولادی، پرلین و پوشش ورق ساخته میشود.
انواع سوله کداماند؟
از نظر سازه: تیرورق، خرپایی، قوسی، سبک و فوق سبک، فضایی، HSS و بادی یا چادری. از نظر کاربری: صنعتی، انبار، کشاورزی و دامداری، ورزشی و سردخانه.
کاربرد سوله چیست؟
کارخانه، انبار، کارگاه، کشاورزی و دامداری، سالن ورزشی، نمایشگاه و هر جا که فضای بزرگ و سریع لازم باشد.
سوله سازی چقدر طول میکشد؟
برای یک سوله حدود ۱۰۰۰ متری حدود ۷۵ تا ۱۰۰ روز از قرارداد تا تحویل.