فونداسیون سوله چیست و چه کاری می‌کند؟
فونداسیون سوله بارهای ستون‌ها را به خاک منتقل می‌کند: وزن سازه و پوشش، برف، باد، زلزله و در سوله‌های با جرثقیل، بار جرثقیل. نکته مهم این است که در سولهها فقط بار رو به پایین مهم نیست؛ باد می‌تواند ستون را بکشد (برکنش) و جرثقیل و باد نیروی جانبی وارد می‌کنند. برای همین ابعاد فونداسیون سوله از محاسبه سازه درمی‌آید، نه از عرف بازار. این مقاله بخشی از راهنمای سوله چیست است.
انواع فونداسیون سوله
| نوع | شرح | کاربرد |
|---|---|---|
| منفرد (تکی) | یک پی جدا زیر هر ستون | رایج‌ترین در سوله‌های معمولی؛ با شناژ به هم وصل میشوند |
| نواری | پی پیوسته زیر یک ردیف ستون | خاک ضعیف‌تر یا ستون‌های نزدیک به هم |
| گسترده | دال بتنی یکپارچه زیر کل سوله | خاک خیلی ضعیف یا بار سنگین؛ کمتر رایج |
| پی با شمع | شمع‌های بتنی تا لایه خاک محکم | زمین سست یا خاک دستی عمیق |
شناژ سوله
شناژها تیرهای بتنی‌اند که پی‌های منفرد را به هم وصل می‌کنند تا زیر بار جانبی و نشست نامتقارن، جدا جدا حرکت نکنند. در سولهها شناژ معمولاً دور تا دور و بین پی‌های هر قاب اجرا میشود و دیوار پیرامونی هم می‌تواند رویش بنشیند.
میلمهار و بیسپلیت؛ حساس‌ترین بخش
میل‌مهارهای سوله پیچ‌هایی‌اند که داخل بتن فونداسیون قرار میگیرند و بیسپلیت ستون رویشان بسته میشود. اگر جای میل‌مهارها چند میلی‌متر جابه‌جا شود، ستون روی فونداسیون جا نمی‌افتد و نصب سوله متوقف میشود. راه درست، استفاده از شابلون فلزی همان الگوی سوراخ‌های بیسپلیت و کنترل نقشه‌برداری پیش از بتن‌ریزی است.
چون رالکو هم سوله و هم نقشه فونداسیون را تهیه می‌کند، الگوی میل‌مهارها مستقیم از همان مدل سازه درمی‌آید؛ جزئیات طراحی در نقشه فونداسیون سوله.
نحوه اجرای فونداسیون سوله
- پیاده‌کردن نقشه: نقشه‌برداری محور ستون‌ها و ابعاد پی‌ها.
- خاکبرداری: تا تراز طراحی و رسیدن به خاک مناسب؛ کوبیدن کف گود.
- بتن مگر: لایه نازک بتن کم‌عیار برای تمیز و تراز ماندن کف.
- آرماتوربندی فونداسیون سوله: شبکه میلگرد پی و شناژ طبق نقشه، با فاصله‌نگهدار برای پوشش بتن.
- نصب میل‌مهارها: با شابلون و کنترل تراز و موقعیت.
- قالب‌بندی و بتن‌ریزی: بتن با عیار طراحی، ویبره و عمل‌آوری چندروزه با آب.
- پدستال و گروت: اجرای پدستال و پس از نصب ستون، پر کردن زیر بیسپلیت با گروت.
اجرای فونداسیون معمولاً هم‌زمان با ساخت اسکلت در کارخانه پیش می‌رود تا وقتی قطعات می‌رسند، بتن به مقاومت لازم رسیده باشد.
رالکو اجرای فونداسیون را هم در کنار ساخت و نصب سوله انجام می‌دهد؛ الگوی میل‌مهارها از همان مدل سازه.
استعلام سوله و فونداسیونکف سوله؛ بتن‌ریزی و مشبندی
کف سوله جدا از فونداسیون ستون‌هاست و بار لیفتراک، قفسه‌ها و ماشین‌آلات را تحمل می‌کند. ضخامت بتن کف سوله صنعتی معمولاً حدود ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر با مشبندی میلگرد یا شبکه سیمی است؛ برای بارهای سنگین‌تر بیشتر. پیش از بتن‌ریزی کف، بستر باید کوبیده و تراز شود و درزهای انقباضی برای جلوگیری از ترک برش داده شوند.
محاسبه حجم بتن‌ریزی کف سوله
حجم بتن کف برابر است با مساحت ضرب در ضخامت. برای سوله ۱۰۰۰ متری با کف ۱۵ سانتی‌متری: ۱۰۰۰ × ۰٫۱۵ = ۱۵۰ متر مکعب بتن؛ معمولاً چند درصد هم برای پرت و ناهمواری بستر اضافه می‌کنند.
هزینه فونداسیون سوله
هزینه فونداسیون سوله و بتن‌ریزی کف به حجم بتن، وزن میلگرد، عمق خاکبرداری و نوع خاک بستگی دارد. سهم فونداسیون از کل هزینه سوله در سوله‌های با جرثقیل و زمین‌های ضعیف بیشتر است. برای برآورد، نقشه سازه و گزارش خاک (یا دست‌کم وضعیت زمین) لازم است.
پرسش‌های رایج
فونداسیون سوله چه نوعی است؟
در بیشتر سولهها پی منفرد زیر هر ستون که با شناژ به هم وصل میشوند؛ در خاک ضعیف نواری یا گسترده.
میلمهار سوله چیست؟
پیچهایی که در بتن فونداسیون قرار میگیرند و بیسپلیت ستون رویشان بسته میشود؛ دقت جای آنها برای نصب سوله حیاتی است.
ضخامت بتن کف سوله چقدر است؟
برای سوله صنعتی معمولاً حدود ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر با مشبندی؛ برای بارهای سنگین بیشتر.
حجم بتن کف سوله را چطور حساب کنیم؟
مساحت ضرب در ضخامت؛ مثلاً ۱۰۰۰ متر مربع با ضخامت ۱۵ سانتیمتر میشود ۱۵۰ متر مکعب.
آیا رالکو فونداسیون سوله را هم اجرا می‌کند؟
بله؛ اجرای فونداسیون در کنار ساخت و نصب اسکلت و پوشش سوله.
